Tijdens de overgang ervaren vrouwen klachten zoals opvliegers, slecht slapen en lichamelijke pijn. Maar hoe ziet het eruit met minder zichtbare symptomen, zoals sombere gevoelens? En hoe zijn deze klachten verbonden met meer zichtbare klachten? Dit is precies wat Marcelinha Mourschinetz onderzocht in haar bachelorscriptie “Understanding the Symptom Landscape of Midlife: Associations among Vasomotor Symptoms, Sleep Disturbances, and Depressive Symptoms.”

Door middel van een grootschalige vragenlijststudie onder meer dan 400 vrouwen uit voornamelijk Nederland en Duitsland werd duidelijk dat de overgang niet alleen gepaard gaat met fysieke en mentale klachten, maar dat vooral slaap een centrale rol speelt in hoe deze klachten samenhangen. Drie interessante thema’s kwamen naar voren:

(1) Slaap als verbindende factor
Uit het onderzoek bleek slaap een sleutelrol te spelen. Vrouwen met meer slaapproblemen rapporteren ook meer depressieve klachten. Wanneer slaap werd meegenomen in de analyse, verdween het directe verband tussen lichamelijke klachten en stemming grotendeels.

(2) Lichamelijke klachten als startpunt
Opvliegers en nachtelijk zweten bleken vooral indirect invloed te hebben. Ze verstoorden de slaap, wat vervolgens impact had op hoe vrouwen zich overdag voelden.

(3) Een samenhangend systeem
De resultaten laten zien dat klachten tijdens de overgang niet los van elkaar staan. Ze vormen een keten van effecten, waarbij fysieke symptomen invloed hebben op slaap en uiteindelijk op het mentale welzijn.

Hoewel het onderzoek uitsluitend associatief van aard is (er was één meetmoment), laat het zien dat de impact van de overgang complex is. Langlopende studies zijn nodig om vast te kunnen stellen hoe en in welke volgorde de verschillende klachten elkaar in de tijd beïnvloeden. Door meer aandacht te besteden aan slaap tijdens de overgang, kunnen zorgverleners en organisaties vrouwen gerichter ondersteunen. De overgang hoeft daarmee niet alleen gezien te worden als een individuele uitdaging, maar als een fase waarin gerichte ondersteuning een groot verschil kan maken voor het welzijn van vrouwen.

Het hele onderzoek is hier te lezen.